حل مسئله یعنی فاصله میان وضعیت موجود و مطلوب را روشن کنیم و برای کاهش آن، علتها و اقدامهای ممکن را بررسی کنیم. تصمیمگیری یعنی از میان گزینهها، با توجه به معیارها و محدودیتها انتخاب کنیم. ممکن است انتخاب سریع باشد اما مسئله اشتباه تعریف شده باشد؛ یا تحلیل خوبی داشته باشیم ولی تصمیم اجرا نشود.
برای تمرین، این موقعیت فرضی را در نظر بگیرید: مشتریان درباره دیررسیدن پاسخ پشتیبانی شکایت دارند و پیشنهاد اولیه مدیر، برگزاری دوره ارتباط با مشتری است. پیش از خرید دوره، باید بررسی شود تأخیر از مهارت ارتباطی میآید، از مسیر ارجاع درخواست یا از نبود ظرفیت. روش این مقاله کمک میکند چنین تشخیصی را مرحلهبهمرحله پیش ببرید.
مسئله را بدون پنهانکردن راهحل تعریف کنید
«باید دوره برگزار کنیم» تعریف مسئله نیست؛ یک راهحل پیشنهادی است. «فاصله زمانی دریافت تا نخستین پاسخ در بخشی از درخواستها از معیار توافقشده بیشتر شده» قابل بررسیتر است. زمان، دامنه، گروه درگیر و معیار مطلوب را مشخص کنید.
از واژههای کلی مانند «همیشه»، «هیچوقت» و «همه مشتریها» تا وقتی شواهد ندارید استفاده نکنید. بررسی کنید کدام درخواستها، در چه ساعتهایی و با چه پیچیدگیای دیر پاسخ میگیرند. میانگین کلی ممکن است تفاوت یک گروه کوچک ولی مهم را پنهان کند.
داده و برداشت را جدا بنویسید
یک ستون برای مشاهده و یک ستون برای تفسیر بسازید. مشاهده میتواند زمان ثبتشده درخواست باشد. «کارکنان انگیزه ندارند» تفسیر است و باید شواهد آن بررسی شود. از افرادی که با فرایند درگیرند نیز بپرسید، اما نظر یک نفر را بهتنهایی نماینده همه وضعیت ندانید.
در راهنمای حل مسئله ASQ، تعریف مسئله، بررسی علت، انتخاب راهحل و اجرای آن همراه با ارزیابی مطرح میشود. نکته کاربردی برای مثال ما این است که پیش از انتخاب اقدام، علتهای احتمالی را از هم تفکیک کنیم.
علتهای احتمالی را به فرضیه تبدیل کنید
ممکن است درخواستها بین واحدها رفتوبرگشت کنند، پاسخ آماده وجود نداشته باشد، اختیار پاسخگویی محدود باشد یا فرد روش گفتوگو را نداند. هر فرضیه را به پیشبینی قابل بررسی وصل کنید. اگر تأخیر از ارجاع است، انتظار داریم زمان انتظار بین واحدها سهم قابل توجهی داشته باشد.
پرسیدن «چرا» مفید است، اما تعداد پرسشها را به دستور ثابت تبدیل نکنید. زنجیره چراها ممکن است فقط داستان اولیه شما را ادامه دهد. در هر مرحله بپرسید «چه شاهدی داریم؟» و «چه توضیح دیگری ممکن است؟» اگر چند علت با هم اثر دارند، مسئله را به یک علت ساده تقلیل ندهید.
پیش از مقایسه گزینهها معیار بسازید
برای مثال پشتیبانی، معیارها میتوانند زمان اجرا، هزینه، اثر مورد انتظار، احتمال خطا و امکان بازگشت باشند. معیارها را پیش از امتیازدهی توافق کنید تا برای توجیه گزینه محبوبتان تغییرشان ندهید. محدودیتهای قطعی را نیز جدا بنویسید؛ گزینه خارج از بودجه مجاز، صرفاً با امتیاز خوب قابل اجرا نمیشود.
وزن معیارها ابزار گفتوگوست، نه تبدیل قضاوت به حقیقت ریاضی. اگر اطلاعات ضعیف است، کنار امتیاز، میزان اطمینان و منبع آن را ثبت کنید. تفاوت امتیاز کم با عدم قطعیت زیاد ممکن است مبنای محکمی برای انتخاب نباشد.
نمونه جدول تصمیم برای تیم پشتیبانی
| گزینه | مزیت احتمالی | هزینه یا خطر | شاهد لازم پیش از انتخاب |
|---|---|---|---|
| اصلاح مسیر ارجاع | کاهش انتظار بین واحدها | احتمال ارجاع اشتباه | سهم زمان توقف در هر مرحله |
| راهنمای پاسخهای پرتکرار | دسترسی سریعتر به اطلاعات | خطر قدیمیشدن راهنما | تعداد و نوع درخواست تکراری |
| تمرین گفتوگو با مشتری | بهبود رفتار در مکالمه | نیاز به زمان تمرین | نمونه مکالمه و خطای مهارتی |
| بازتنظیم پوشش شیفت | تناسب بهتر ظرفیت و تقاضا | اثر بر برنامه کارکنان | الگوی ورود درخواست در ساعتهای مختلف |
این جدول عمداً امتیاز ساختگی ندارد. بعد از جمعآوری داده، تیم میتواند بر مبنای شرایط واقعی گزینهها را مقایسه کند. گاهی ترکیبی از دو اقدام لازم است؛ اما برای فهم اثر هر کدام، زمان و دامنه اجرا را روشن نگه دارید.
تصمیم را به یک اقدام آزمایشی تبدیل کنید
اگر امکان دارد، راهحل را ابتدا در دامنه محدود اجرا کنید. تعیین کنید چه کسی مسئول است، چه کسانی باید مطلع باشند و در چه شرایطی آزمایش متوقف یا اصلاح میشود. «فعلاً امتحان میکنیم» بدون زمان بازبینی، تصمیم را بیصاحب میکند.
در مثال ما میتوان مسیر ارجاع یک نوع درخواست را برای دورهای مشخص تغییر داد. پیش از اجرا، خط مبنا و معیارهای مقایسه را ثبت کنید. علاوه بر سرعت پاسخ، کیفیت و حلشدن درخواست را هم بررسی کنید تا بهبود یک شاخص، به شاخص دیگر آسیب نزند.
کیفیت تصمیم را از خوششانسی جدا کنید
یک تصمیم با فرایند ضعیف ممکن است نتیجه خوبی بدهد؛ تصمیمی سنجیده نیز ممکن است به دلیل عامل پیشبینینشده موفق نشود. هنگام بازبینی بپرسید با اطلاعات همان زمان، کدام فرضها منطقی بودند، چه دادهای نادیده ماند و دفعه بعد چه چیزی باید تغییر کند.
برای تصمیمهای مهم، یادداشت کوتاهی از مسئله، گزینهها، دلیل انتخاب و شرایط بازنگری نگه دارید. این یادداشت کمک میکند بعداً خاطره خود را با نتیجه هماهنگ نکنید. در مسائل تکرارشونده، تفکر سیستمی میتواند ارتباط میان تصمیمهای چند واحد را روشنتر کند.
تمرین و پرسشهای رایج
یک تصمیم هفته جاری را انتخاب کنید. مسئله را در دو جمله بنویسید، دستکم یک گزینه دیگر اضافه کنید و مشخص کنید کدام اطلاعات میتواند نظر شما را تغییر دهد. اگر هیچ اطلاعاتی نظرتان را تغییر نمیدهد، بررسی کنید آیا مشغول تحلیل هستید یا دفاع از انتخاب قبلی.
اگر زمان کمی داشته باشیم چه کنیم؟
تحلیل را متناسب با پیامد و امکان بازگشت تصمیم کوتاه کنید. حتی در تصمیم سریع، روشنکردن هدف، یک گزینه جایگزین و مهمترین خطر ارزش دارد.
آیا همه تصمیمها باید گروهی باشند؟
خیر. باید روشن باشد چه کسی نظر میدهد، چه کسی تصمیم میگیرد و چه کسی اجرا میکند. مشارکت بدون تعیین اختیار، ممکن است تصمیم را معطل کند.
از کجا بدانیم مسئله آموزشی است؟
بررسی کنید فرد در شرایط مناسب میتواند رفتار موردنیاز را انجام دهد یا نه. نبود ابزار، اختیار یا فرایند روشن با آموزش صرف برطرف نمیشود. راهنمای نیازسنجی آموزش کارکنان همین تفکیک را ادامه میدهد.
برای تمرین این مهارت یک گام بردار
برای آشنایی با دورههای آکادمی و اطلاع از زمان عرضه، علاقهمندیات را ثبت کن. نمونه محتوا، امکانات و شرایط هر دوره هنگام عرضه مشخص میشوند.
علاقهمندی به یادگیری این مهارت